دریاچهٔ نمک که با نامهای دریاچهٔ مسیله و دریای نمک مسیله نیز شناخته میشود، دریاچهای فصلی و عمدتاً خشک در منطقهٔ کویر مرکزی ایران است.[۱] این دریاچه میان سه استان اصفهان، قم و سمنان و در ۳۵ کیلومتری شمالشرقی شهرستان آران و بیدگل و ۷۰ کیلومتری شرق شهر قم واقع است. دریاچه نمک از شرق به کوههای سفیدآب و سیاهکوه و پارک ملی کویر، از شمال به کوههای دوازدهامام، از غرب به دشت مسیله و از جنوب به کویر مرنجاب و بند ریگ محدود است.[۲] دریاچه نمک، گاه با دریاچهٔ حوض سلطان که میان قم و تهران واقع است، اشتباه گرفته میشود.[۳][۴] اطلاق نام دریاچه نمک، به دلیل شوری بسیار زیاد این دریاچه است به گونهای که در گذشته و فصل گرما قطعات نمک روی آن شناور میشده است. این دریاچه، یک فرونشست زمینساختی است که در ارتفاع حدود ۷۹۰ متر از سطح دریای آزاد تشکیل شده و وسعت آن در حدود ۱۷۰۰ کیلومتر مربع است. دریاچهٔ نمک شکلی شبیه به یک مثلث دارد که رأس آن به سمت شمال است. طول قاعدهٔ این مثلث ۵۵ کیلومتر و ارتفاع آن ۵۰ کیلومتر است. بلورهای نمک در دریاچه زمین این دریاچه پوشیده از رسوبات نمک است که بر اثر انباشتهشدن سیلابها و آبهای سطحی در طول قرنها پدید آمده است. عمق نمک این دریاچه بین ۵ تا ۵۴ متر متغیر است که توسط لایههای خاک رس از یکدیگر جدا شدهاند. با هر بار بارش و تبخیر آب در این دریاچه، نمکهای موجود، کرتبندیهایی به شکل پلیگن تشکیل میدهند. زمینهای اطراف این دریاچه بهشدت باتلاقی هستند که وسعت باتلاقها در منطقهٔ غرب دریاچه به مراتب وسیعتر از مناطق دیگر آن است. از جمله مناطق باتلاقی این دریاچه میتوان به حوض قیلوقه در شرق یا باتلاق دو کویری در منطقهٔ جنوبشرقی دریاچه اشاره کرد. دریاچهٔ نمک در اکثر ماههای سال خشک و پوشیده از نمک است. در ماههای بارندگی ارتفاع آب این دریاچه در بعضی از مناطق به چند سانتیمتر میرسد ولی پس از تابش خورشید به سرعت تبخیر میشود. رودهای مهمی که در گذشته به این دریاچه وارد میشدهاند در سمت شمال و مغرب آن قرار دارند و عبارتاند از: رود شور، رود کرج، جاجرود و مسیلهرود. امروزه با احداث سد بر مسیر این رودها، جریان آبی به شکل دائمی وارد این دریاچه نمیشود. دریاچه نمک میلونها سال پیش بخشی از دریای پاراتتیس بود.
